Όπως σε πολλές χώρες στην Ευρώπη (Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Ολλανδία, Ιταλία, Σουηδία και άλλες), και στην Ελλάδα οι καταναλωτές θα μπορούσαν να βρίσκουν μη συνταγογραφούμενα φάρμακα και στα καταστήματα λιανικής. Ενδεχομένως, πολύ φθηνότερα σε σχέση με τις ισχύουσες σημερινές τιμές, μετά το διαρκές ράλι ανατιμήσεων των τελευταίων, όπως είχε αποκαλύψει το Capital.gr προ ημερών.
Άλλωστε, το νομοθετικό πλαίσιο για τη διάθεση φαρμάκων για τα οποία δεν απαιτείται ιατρική συνταγή από τα σούπερ μάρκετ υπάρχει ήδη μια δεκαετία. Το παράδοξο όμως είναι πως δεν εφαρμόστηκε ποτέ.
Τι μεσολάβησε ώστε η πώληση φαρμάκων ευρείας χρήσης, όπως για παράδειγμα τα αναλγητικά, να παραμείνει τελικά αποκλειστικά στα φαρμακεία; Γιατί ο ανταγωνισμός δεν λειτουργεί με συνέπεια οι καταναλωτές να είναι τελικά οι μεγάλοι χαμένοι λόγω των υπέρογκων αυξήσεων που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια, μετά την απελευθέρωση των τιμών σε παυσίπονα, αντιπυρετικά, ρινικά σκευάσματα, αντιφλεγμονώδη, οφθαλμολογικές σταγόνες και παρόμοια φάρμακα; Γιατί εφαρμόστηκε μόνο το κομμάτι της μεταρρύθμισης (απελευθέρωση τιμών των μη συνταγογραφούμενων) που ευνοεί μόνο τους συντελεστές της προσφοράς στην αγορά και το κομμάτι της μεταρρύθμισης που ευνοεί τους καταναλωτές (περρισσότερα κανάλια διάθεσης) έμεινε στα χαρτιά με αποτέλεσμα εκρηκτικές και συνεχείς αυξήσεις τιμών;
Το χρονικό των αποφάσεων που έμειναν στα συρτάρια
Στο πλαίσιο των μνημονιακών υποχρεώσεων που είχε η Ελλάδα, το 2016 υπογράφηκε από τον τότε υπουργό Υγείας της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ Ανδρέα Ξανθό η υπουργική απόφαση με τις προϋποθέσεις για την είσοδο των λεγόμενων Φαρμάκων Γενικής Διάθεσης (ΓΕΔΙΦΑ), όπως είχαν ονομαστεί, στα σούπερ μάρκετ.
Ήταν μια ειδική κατηγορία φαρμάκων, 216 σε αριθμό με 43 δραστικές ουσίες, που ανήκαν στη μεγάλη κατηγορία των περίπου 1.500 Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων (ΜΗΣΥΦΑ).
Επρόκειτο για σκευάσματα που θα μπορούσε ο καταναλωτής να προμηθευτεί και μόνος του, χωρίς να απαιτείται κάποια ειδική γνώση ή οδηγία για την κατανάλωσή τους, όπως παυσίπονα, αντιπυρετικά για κρυολόγημα, κρέμες για μυικούς πόνους, αντιφλεγμονώδη για ήπιες φλεγμονώδεις καταστάσεις. Οι περιορισμοί όμως, που είχαν καθοριστεί από την επιστημονική επιτροπή του ΕΟΦ, ήταν ήδη σημαντικοί: μικρότερη συσκευασία και διαφορετική περιεκτικότητα.
Τον Ιούλιο του 2016 δημοσιεύτηκε το σχετικό ΦΕΚ με το οποίο καθορίζονταν οι προϋποθέσεις για την παραγωγή και τη διάθεση των Φαρμάκων Γενικής Διάθεσης από τα καταστήματα λιανικής.
Μεταξύ αυτών οριζόταν πως θα έπρεπε να είναι φάρμακα αντιμετώπισης προφανούς συμπτώματος (κεφαλαλγία, ναυτία κ.ά) ή περιστατικού εύκολης αντιμετώπισης (π.χ. δήγμα εντόμου). Επίσης, η οδηγία του δοσολογικού σχήματος να είναι απλή ώστε να είναι εύκολο να ακολουθηθεί από τον ασθενή και οι αλληλεπιδράσεις τους με άλλες συχνά χορηγούμενες θεραπείες (π.χ. θεραπείες για χρόνιες νόσους) να είναι ελάχιστες και, εφόσον υπάρχουν, αυτές να είναι χαμηλού κινδύνου. Η λιανική πώληση των ΓΕΔΙΦΑ επιτρεπόταν μόνο από τα νομίμως λειτουργούντα φαρμακεία και τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος λιανικής διάθεσης τροφίμων και ποτών που έχουν αδειοδοτηθεί για τη λειτουργία α) υπεραγοράς τροφίμων (supermarkets) και β) παντοπωλείου.
Οι φαρμακοποιοί είχαν ήδη επαναστατήσει, μη θέλοντας να απωλέσουν την αποκλειστικότητά τους στη διάθεση φαρμάκων. Υπενθυμίζεται πως το περιθώριο κέρδους για μη συνταγογραφούμενα φάρμακα κάτω των πενήντα ευρώ είναι 20%, όμως ο μεγάλος τζίρος βρίσκεται στα καλλυντικά και στα παραφάρμακα, που φτάνει το 35%.
Γιατί οι φαρμακοβιομηχανίες δεν προχώρησαν
Όμως μεγάλα αντικίνητρα καταγράφηκαν και από τις φαρμακοβιομηχανίες, που αρχικά ήταν θετικές σύμφωνα με το ρεπορτάζ στην παραγωγή αυτής της ειδικής κατηγορίας φαρμάκων. Οι κανόνες όριζαν πως οι συσκευασίες τους πρέπει να είναι μικρές σε τέτοιο βαθμό που, σε συνδυασμό με την περιεκτικότητα, η συνολική ποσότητα του φαρμάκου να μην ξεπερνά δόση που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τον λήπτη. Επιπλέον, η εξωτερική συσκευασία κάθε φαρμακευτικού προϊόντος που κατατάσσεται στα ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ. πρέπει να φέρει ανεξίτηλο προτυπωμένο ευδιάκριτο πράσινο κύκλο, εντός του οποίου θα αναγράφεται το αρκτικόλεξο ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ με πορτοκαλί χρώμα. Τέλος, απαγορευόταν η πώληση άνω των 2 ίδιων συσκευασιών ανά συναλλαγή.
Λίγο καιρό αργότερα, ο ΕΟΦ ανακοινώνει τις δραστικές ουσίες που θα συνιστούν την κατηγορία των Φαρμάκων Γενικής Διάθεσης. Ήταν σκευάσματα με βάση τη δραστική ουσία παρακεταμόλη, την οποία περιέχουν πολλά γνωστά αναλγητικά και αντιπυρετικά φάρμακα, το ακετυλοσαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη), σκευάσματα για τους πόνους των μυών, την ακμή, αντιόξινα προϊόντα, αντισηπτικά της στοματικής κοιλότητας, αντιισταμινικά για τοπική χρήση
ΠΗΓΗ: capital.gr
